Działalność notariuszy normuje ustawa z dnia 14 lutego 1991 roku Prawo o notariacie. Zgodnie z ustawą notariusz jest osobą zaufania publicznego i powołany jest do dokonywania czynności, którym strony są obowiązane lub pragną nadać formę notarialną, przy czym czynności takie mają charakter dokumentu urzędowego.
Notariusz dokonuje następujących czynności:
1) sporządza akty notarialne,
1a) sporządza akty poświadczenia dziedziczenia
2) sporządza poświadczenia,
3) doręcza oświadczenia,
4) spisuje protokoły,
5) sporządza protesty weksli i czeków,
6) przyjmuje na przechowanie dokumenty, pieniądze i papiery wartościowe,
7) sporządza wypisy, odpisy i wyciągi dokumentów,
8) sporządza, na żądanie stron, projekty aktów, oświadczeń i innych dokumentów,
9) sporządza inne czynności wynikające z odrębnych przepisów
Podstawowe dokumenty dla najbardziej typowych umów:
Do każdego aktu potrzebne są:
dane osobowe stron obejmujące: imiona nazwisko, imiona rodziców , stan cywilny , serię i nr dowodu osobistego , PESEL , NIP , adres zamieszkania;
-do umów majątkowych małżeńskich - odpis skrócony aktu małżeństwa wydany przez USC
-do darowizn, zniesienia współwłasności , działów spadku: należy podać stopień pokrewieństwa , wartość rynkową przedmiotu umowy , odpis z księgi wieczystej , wypis z rejestru gruntów , w przypadku niezgodności w opisie nieruchomości pomiędzy wypisem z rejestru gruntów a odpisem z księgi wieczystej należy dołączyć do wypisu z rejestru gruntów – wyrys z mapy ewidencyjnej ; w przypadku występowania wpisów w dziale III księgi wieczystej w przedmiocie służebności osobistych – jeżeli wygasły : akty zgonu uprawnionych , lub zwolnienia działek ze służebności dokonane w formie pisemnej z podpisem notarialnie poświadczonym ; jeżeli nieruchomość nie ma księgi wieczystej a jest objęta zbiorem dokumentów- zaświadczenie z sadu o dokumentach złożonych do zbioru ; jeżeli brak jest zarówno księgi wieczystej jak i zbioru dokumentów –oryginały tytułów własności ( np.: akty własności , postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku)
-do umów sprzedaży , zamiany: wartość rynkową przedmiotu umowy, wypis z rejestru gruntów , zaświadczenie o planie zagospodarowania przestrzennego , odpis z księgi wieczystej , w przypadku zakupu dokonywanego przez rolnika na powiększenie gospodarstwa rolnego –druk , w przypadku niezgodności w opisie nieruchomości pomiędzy wypisem z rejestru gruntów a odpisem z księgi wieczystej należy dołączyć do wypisu z rejestru gruntów – wyrys z mapy ewidencyjnej ; w przypadku wpisów w dziale III księgi wieczystej w przedmiocie służebności osobistych – jeżeli wygasły – akty zgonu uprawnionych , zwolnienia działek ze służebności dokonane w formie pisemnej z podpisem notarialnie poświadczonym ; przy zakupach za kredyt – oświadczenie banku o udzieleniu kredytu; jeżeli nieruchomość nie ma księgi wieczystej a jest objęta zbiorem dokumentów- zaświadczenie z sadu o dokumentach złożonych do zbioru ; jeżeli brak jest zarówno księgi wieczystej jak i zbioru dokumentów –oryginały tytułów własności ( np.: akty własności , postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku) Jeżeli przedmiotem aktu notarialnego, który ma być sporządzony, lub dokumentu, co do którego notariusz ma uwierzytelnić podpis, ma być zbycie praw do spadku albo zbycie lub obciążenie rzeczy lub praw majątkowych uzyskanych po dniu 1 stycznia 2007r tytułem: dziedziczenia, zapisu, dalszego zapisu, polecenia testamentowego; darowizny, polecenia darczyńcy; zasiedzenia; nieodpłatnego zniesienia współwłasności; zachowku, jeżeli uprawniony nie uzyskał go w postaci uczynionej przez spadkodawcę darowizny lub w drodze dziedziczenia albo w postaci zapisu; nieodpłatnej: renty, użytkowania oraz służebności notariusz może dokonać tych czynności tylko za uprzednią pisemną zgodą naczelnika urzędu skarbowego albo po przedstawieniu zaświadczenia wydanego przez naczelnika urzędu skarbowego potwierdzającego, że nabycie jest zwolnione od podatku, że należny podatek został zapłacony albo zobowiązanie podatkowe wygasło wskutek przedawnienia. W przypadku nabycia przed 1 stycznia 2007r ww. zaświadczenie wymagane jest przy nabyciu w
